Yazan: Verena Kettner
Türkçesi: Zeynep Zülal Durmaz
Susan Arndt’ın kitabını okumak son derece üzücü ama aynı zamanda cinsiyetçiliği tamamen ortadan kaldırmak istemenize neden oluyor.
“Hayatım beni bu kitaba hazırladı,” yazıyor Susan Arndt. Giriş bölümü, kendisinin de yaşadığı cinsiyetçi deneyimlerle başlıyor. Bunlar tüm kadınların bildiği deneyimler: şehvet düşkünü erkekler, tacizci erkekler, çocukluktan itibaren cinsiyetçi rol beklentileri. Arndt, Batı kültüründeki cinsiyetçiliğin tarihini bilimsel bir titizlikle ele alsa da, okuyucular kitaba çok çeşitli duygularla giriyorlar. Bu belki de kitabın ilk dersi: cinsiyetçiliğin kapsamlı bir düşünce ve tahakküm sistemi olarak nasıl işlediğini anlamak isteyen herkes, onu hem rasyonel hem de duygusal tüm düzeylerde anlamalıdır. Baskı sistemlerine tarafsız bir bakış açısı yoktur; bu nedenle kişisel deneyimler ve düşünceler bölümlere nüfuz eder. Yazar, cinsiyetçiliğin temellerini kökten ve kalıcı olarak sarsma amacını gizlemiyor.
Kitap, okuyuculara cinsiyetçiliğin yüzyıllardır Batı toplumlarının temelini oluşturan bir tahakküm sistemi olarak nasıl işlediğine dair temel bir anlayış sunuyor. Arndt, kadın hakları tarihinden gerçekleri, güç, tahakküm ve ayrımcılık üzerine kültürel çalışmalar teorileriyle ve günlük cinsiyetçilik üzerine düşünceleriyle birleştiriyor. Susan Arndt, cinsiyetçi sistemin özünde ikili cinsiyet sistemini yattığını belirtiyor: iki biyolojik cinsiyetin ve güzellik ideallerinin icadı, ayrıca eşcinsellik, interseksüellik ve trans bireylere yönelik ayrımcılık. Bu bölüm, cinsiyetçi ideoloji ve uygulama arasındaki küçük ve büyük bağlantıları tarihte ve günümüzde o kadar açık bir şekilde ortaya koyuyor ki, okumak neredeyse fiziksel olarak acı verici. Neyse ki, okuyucular bu yıkıcı değerlendirmeyle baş başa kalmıyor. Son bölümlerde Arndt, ilham verici direnişe odaklanıyor. Feminist hareketleri ve stratejilerini, eleştirileri ve başarılarıyla birlikte sunuyor – meydan okuyan kadınların tarihsel rol modellerinden günümüzdeki özgürleştirici dil kullanımına kadar. Arndt’a göre, kadın ve erkek cinsiyetleri, bunların klişeler ve ahlakla bağlantısı ve hukuk üzerindeki etkileri, cinsiyetçi tahakkümün temel direklerini oluşturuyor. İlk iki bölümde yazar, bu kavrama nasıl ulaştığını açıklıyor. Terimler kolay anlaşılır bir dilde açıklanıyor ve farklılık ve kesişimsellik gibi teorik kavramlar tanıtılıyor. Okuyucular ayrıca ikili cinsiyetin nasıl ortaya çıktığına dair ilginç (ve biraz tüyler ürpertici) tarihi anekdotlar öğreniyorlar. Örneğin, antik çağlardan beri penis ve vulva arasındaki farkın tarihine şahit olunuyor. Yunan filozoflarının kadın anatomisinin erkeğin negatifi olduğu fikirleri o kadar absürt ki, inanılmazlık dolu kahkahalara neden olabilir. Bu yolculuğun ardından Arndt, İncil’deki yaratılış öyküsünde, örneğin Havva’nın sözde günahından dolayı düşüşünde var olan cinsiyetçiliğe değiniyor. Bunun hukuk sistemimize girmiş olması ve böylece kadınların baskısını meşrulaştırmaya devam etmesi, mizah duygusunu hızla ortadan kaldırıyor.
Günümüzdeki cinsiyetçilik tezahürlerine örnek olarak cinsiyetçi ve cinsel şiddet, kadınların eğitim sektöründe ve işgücünde karşılaştığı zor koşullar gösterilebilir. Ayrıca kadınların dilsel (veya temsil edilmeyen) temsili, cinsiyetçi giyim standartları ve güzellik idealleri ile eşcinsellik, interseksüellik ve trans bireylere yönelik ayrımcılık da ele alınmaktadır.
Son olarak, iki küçük eleştiriden bahsetmek gerekir: Susan Arndt kesişimselliği ele alıp hem heteronormatif ikili cinsiyeti hem de ırkçılığı eleştirse de, öncelikle beyaz kadınların deneyimlerine odaklanıyor. Dahası, seks işçiliği, pornografi ve üreme teknolojisi gibi konuları tartışırken, Alice Schwarzer’in pozisyonlarına -ancak çok daha düşünceli ve incelikli bir şekilde- atıfta bulunuyor. Bu, genel çalışmadan önemli ölçüde bir şey eksiltmiyor; “Seksizm – Eski Zamanlardan Beri Süregelen BAskı” hem deneyimli okuyucular hem de alana yeni başlayanlar için kesinlikle tavsiye edilir. Bu, zengin bir yeni bilgi birikimi sağlıyor ve cinsiyetçilikle her türlü yolla mücadele etme konusunda kararlı bir tutum sergiliyor.
0 Yorum