Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora derecelerini ODTÜ’den aldı (1974, 1979, 1996). Yüksek lisans tezi konut mimarisi üzerine idi. Fulbright burslusu olarak University of California Berkeley’de Doktora dersleri aldı (1983–1984). 1985’te ODTÜ’de öğretim görevlisi oldu. Mimarlık eğitiminde Beaux–Arts ve Bauhaus mirasları üzerine tezini ODTÜ’de tamamladı ve aynı yıl Doçent ünvanını aldı. Mezuniyet sonrası Çinici Mimarlık bürosunda başlamış olduğu meslek pratiğini, üniversitede döner sermaye projeleriyle sürdürdü. Meslek kuruluşlarının çalışma gruplarında görevler aldı; proje yarışmaları ve ödül programlarının seçici kurul üyeliklerinde bulundu. TMMOB Mimarlar Odası’nın Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri komite başkanlığını yürüttüğü dönemde (1997–2004), serginin yurt içi ve yurt dışı gösterimlerini koordine etti, kataloğunu derledi (2005). Ağa Han Mimarlık Ödülü için üç binanın teknik raportörlüğünü üstlendi (2007). ODTÜ’de kuram ve tarih dersleri ile, temel tasarım ve mimari proje stüdyolarında görev yaptı. Modern mimarlık, kent ve konut araştırmaları kapsamında 33 tez yönetti. Farklı kurumlardan meslektaşlarıyla ortak araştırma, stüdyo ve uluslararası yaz/kış okulları yürüttü. Yarı zamanlı görevlendirmeyle 2010–2012 yıllarında Karabük Üniversitesi ve 2016–2017 yıllarında Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde ders verdi. Yayınları tarih–kuram–eleştiri ve tasarım stüdyosu alanlarında yoğunlaşıyor. Clemens Holzmeister üzerine düzenlediği uluslararası sergi ve kataloğu (2001, 2010) ile, 2011 yılında Avusturya Cumhuriyeti Altın Liyakat Nişanı ve Uluslararası Mimarlık Eleştirmenleri (CICA) Julius Posener Ödülü’nü aldı. Üstlendiği mesleki ve akademik görevler arasında; 1997–2011yılları arasında Nevşehir ve Ankara Koruma Kurulu üyelikleri, 2011–2019 yılları arasında International Journal of Islamic Architecture Yayın Kurulu üyeliği, 2012–2014 yılları arasında Mimarlar Derneği 1927 Yönetim Kurulu Başkanlığı ve 2012–2018 yılları arasında ODTÜ Senatosu üyeliği bulunan Balamir, çalışmalarına Emekli Profesör olarak devam ediyor.